Lekcja o starych chatach- warsztaty etnograficzne

IMG_20150630_114335-001

Ostatnio nas mniej w sieci, ale więcej na świecie. I choć wychowywanie trójki wydaje mi się być o wiele łatwiejsze niż sobie wyobrażałam, to z niemowlaczkiem trudno cokolwiek zaplanować, a wolne chwile inwestuje się w pozostałą dwójkę. Tak więc mam coraz więcej materiałów, ale mało czasu, żeby je obrobić i pokazać.

Niemniej jednak chciałam Wam jednak opowiedzieć o bardzo fajnych warsztatach, które organizuje Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna w Warszawie. Załapaliśmy się na temat o polskich chatach. Najpierw była część „teoretyczna”, potem dzieciaki tworzyły własne projekty chat.

IMG_20150627_110455

Kilka ciekawych zdjęć i faktów, łatwych do zapamiętania dla dzieci:

  • Chatę i budynki inwentarskie nazywano zagrodą lub obejściem i budowano je na planie prostokąta

IMG_20150627_110601

IMG_20150627_111425-001

  • Chaty budowano z drewna, a na obszarach, gdzie było trudno dostępne tworzono specjalne drewniane szkielety i wypełniano je gliną

IMG_20150627_110943

IMG_20150627_111443

IMG_20150627_111548

  • Dachy kryte były słomą żytnią lub gontem

IMG_20150627_111454

  • Przestrzenie między balami wypełniano np. słomą i malowaną ją na biało lub inny kolor
  • Niektóre chaty z jednej strony miały część mieszkalną, a z drugiej część dla zwierząt, czyli mieszkano razem z cały inwentarzem. Musiały być długie, a ponieważ trudno bylo znaleźć tak długie bale, tworzono specjalną konstrukcję, w której bale poziome łączone były pionowymi. Takie rozwiązanie wybierano na obszarach górzystych, gdzie trudno znaleźć płaski teren.

IMG_20150627_111432-001

 

IMG_20150627_111158

  • Chaty składały się zazwyczaj z trzech pomieszczeń sieni oraz białej i czarnej izby. W czarnej izbie był piec, gotowano w niej i spano, a biała była bardziej reprezentacyjna
  • Chaty były z zewnątrz bielone, a drzwi i okna malowano np. na niebiesko.  Na południu Polski ozdabiano je z zewnątrz, malując motywy kwiatowe (tradycja kultywowana jest w Zalipiu), a w Łowiczu i okolicach w środku, w pokojach. Na Podlasiu z kolei budowano chaty z gankami, które były misternie rzeźbione.

IMG_20150627_111438-001

 

 

 

IMG_20150627_111600

  • Niektóre domy miały okiennice

IMG_20150627_111535

  • Nie było jednolitych obowiązujących zasad zdobienia chat, więc występowała duża różnorodność

IMG_20150627_111530

IMG_20150627_111543

 

Dzieciaki dostały szablony i mogły je malować i przyozdabiać wydrukowanymi kwiatami, a konstrukcje można było fajnie wylepić wałeczkami z plasteliny. Polecam taką zabawę w domu, a w wolnej chwili warto odwiedzić skansen:)

IMG_20150627_111844

Uzupełnienie informacji o chatach znajdziecie m.in. na

http://rme.cbr.net.pl/archiwum/maj-czerwiec-nr-43/58-kultura/145-chaupy-wiejskie.html

i ciekawy filmik, jak budowano chaty w dużum przyśpieszeniu

https://www.youtube.com/watch?v=MoFAnUc2hKY

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>